YUMURTA (OOSİT) DONDURMA


yumurtadondurma

Oosit (yumurta) dondurma, kadının yumurtalığından elde edilen yumurtaların dondurularak ileride kullanılması amacıyla saklanması işlemidir. Bu işlem gelecekte bebek sahibi olmayı planlayan ancak şu an için gebelik düşünmeyen özellikle yumurtalık rezervi düşük kadınlar için çok önemli bir işlemdir. Bir kadın, tüm hayatı boyunca kullanacağı yumurta rezerviyle doğar. Yani doğduğu zaman tüm hayatı boyunca kullanacağı yumurtalar, yenisi oluşmayacak ve programlanan menopoz yaşına kadar idare edecek miktarda vardır. Zamanla bu yumurtaların sayısında azalma ve hücre yapısında bozulma olur. Özellikle 30’lu yaşların sonunda ve 40 yaşından sonra hem sayı hem de kalitede ciddi bozulmalar olur. Bu nedenle yumurta dondurulması için en uygun dönem 20li yaşlar ile 30 lu yaşlardır. Bu dönemde hem yumurta sayısı hem de kalitesi en üst seviyededir. Dondurulmuş yumurtalar -196 derecede sıvı nitrojende saklanır. Bu şekilde zamanla oluşan yaşlanmaya bağlı bozulmadan yumurtalar etkilenmez. Çift çocuk sahibi olmayı planladığı zaman dondurulmuş yumurtalardan bir kısmı çözdürülür. Eşin spermiyle birleştirilerek embriyo oluşturulur. Bu embriyolardan kaliteli olanlar seçilerek rahime yerleştirilir. Eğer ileride çocuk sahibi olmayı planlayan ancak biyolojik saatinin bunu engelleyebileceğini düşünen kadınlarda, yumurta dondurma işlemi mükemmel bir seçenektir. Yumurtalıklarda yaşlanmaya bağlı oluşan değişimlerin benzeri rahim için geçerli değildir. Rahim normal yapıdaysa 40-50li yaşlarda bile hormon desteği ile gebeliği taşıyabilir.

Günümüzde ailesinde erken menopoz görülen ve/veya yumurtalık rezervi düşük kadınlar için bu önemli bir seçenektir. Çocuk sahibi olma yaşını eğitim, kariyer, şu an için uygun eş bulamama vb nedenlerle geciktiren kadınlar da bu gruba dahildir. Çünkü yaşlanmakla yumurtalık rezervi azalır. Aynı zamanda yumurta kalitesi de bozulur. Bu nedenle ileri yaşta gebelik planlayanlar henüz yaşları gençken yumurtalarını dondurarak, yaşlanmaya bağlı yumurtalarda oluşabilecek sayı ve kalitedeki azalmadan kaçınabilirler. Günümüzde pekçok kanserin tanısı artık erken konulmakta ve bunların bir kısmı tedaviyle düzelmektedir. Bu hastalar uzun yıllar yaşayıp yuva kurmaktadır. Kanser tedavisi esnasında ilk planda doğurganlık durumu göz ardı edilse de kür oluştuktan sonra bu önemli bir sorun haline gelmektedir. Uygulanan kanser cerrahisi, kemoterapi, radyoterapi bu hastaların yumurtalıklarına zarar verebilmekte ve bazı hastalarda tedavi sonrası yumurtalık yetmezliği gelişmektedir. Bu hastalarda da kanser tedavisine başlanmadan önce yumurta dondurulması, iyileşme sağlandıktan sonra gebelik sağlanması için çok önemli bir alternatiftir.

Yumurtalık rezervinin değerlendirilmesi için kan testleri ve ultrason yapılır. Rezervi düşük olan veya tedavi vb nedenlerle düşebileceği tahmin edilen hastalar yumurta dondurma işlemi için en uygun adaylardır. Tüm işlem süresi yumurtalık rezervine bağlı değişmekle birlikte yaklaşık 2 adet dönemidir. Yumurta dondurma işleminin basamakları standart tüp bebek tedavisinin basamaklarına benzer. Benzer şekilde hormon iğneleri uygulanarak çok sayıda yumurta geliştirilir. Yumurtalar yeterince olgunlaştığında çatlatma iğnesi yapılarak vajenden ince bir iğne aracılığıyla ultrason eşliğinde toplanır. Bu işlem damardan ilaç verilerek hasta uyutularak yapılır, böylece hasta ağrı hissetmez. 38 yaşın altındaki kadınlarda bir tedavi döneminde 10-20 yumurta toplanabilir. Yumurtalar toplandıktan sonra hemen dondurulur. Dondurulmuş yumurtalar -196 derecede saklanır. Uzun süre saklanması yumurta kalitesini olumsuz etkilemez. Hasta ileride (5-10 sene sonra) çocuk istediğinde bu dondurulmuş yumurtalar çözdürülerek hastanın eşinin spermi kullanılarak döllenir ve oluşan embriyolar hastaya transfer edilir.

Hem sperm hem de embriyo kolaylıkla dondurulabilir. Ancak bu durum yumurta hücresi için farklıdır. Hem büyük olduğundan (insan vücudunun en büyük hücresi) hem de çok fazla su içerdiğinden dondurma işlemi yumurta için güçtür. Dondurma esnasında buz kristalleri oluşup hücre zarar görebilir, ölebilir. Bu nedenle bu işlemde anti-friz dediğimiz, kışın arabalarda yakıtın donmasını engelleyen maddeye benzer özel bir madde kullanılarak yumurta içindeki suyun donarak ona zarar vermesi engellenir. Bu madde yumurtanın dış kabuğunu sertleştirdiğinden dondurulup çözdürülen yumurtalarda döllenme ICSI yöntemiyle yapılır. Yani bir sperm yumurtanın kabuğu delinerek yumurta içine bırakılır. Yumurta dondurma iki şekilde yapılır. Yavaş dondurma, hızlı dondurma. Hızlı dondurma yönteminin başarısı yavaş dondurma yöntemine göre daha iyidir. Bu nedenle hızlı dondurma genelde tercih edilir.

Dondurulmuş yumurtalardan elde edilen gebelik oranları kadının yumurtalarını dondurduğu yaşa göre değişir. Ne kadar erken yaşta yumurtalar toplanıp dondurulursa yumurta kalitesi o kadar yüksek olacağı için gebelik oranları o kadar yüksek olacaktır. Yani 38 yaşından önce eğer yumurta toplanıp dondurulmuşsa daha sonra çözdürülüp kullanıldığında hangi yaşta olursa olsun bundan gebelik elde etme oranı daha yüksek olacaktır. 38 yaşından sonra dondurulup saklanmış yumurtalarda ise ileri yaş nedeniyle yumurta kalitesi daha düşük olduğundan gebelik oranları da olumsuz yönde etkilenecektir. 38 yaşın altındaki kadınlardan bahsedersek, dondurulmuş yumurtalar çözüldükten sonra yaklaşık %75’i sağlam olarak elde kalacaktır. Bu elde kalanların ise ortalama %75’i döllenmesi beklenir. Yani kabaca hesaplarsak, eğer 10 yumurta dondurulduysa bunun 7-8 tanesi çözüldükten sonra canlılığını koruyacak, 5-6 tanesinden döllendikten sonra embriyo gelişecektir. Embriyo kalitesi ve gelişimi de göz önünde bulundurulduğunda ise transfer edilebilecek 4-5 adet embriyo elde kalacaktır. Bu nedenle 38 yaşın altında her bir gebelik denemesi için yaklaşık 10 yumurta saklanması gerekir. Günümüze kadar dondurulmuş yumurtadan elde edilen gebelikler sonucunda yaklaşık 5000 kadar bebek dünyaya gelmiştir. Bu bebeklerde topluma kıyasla herhangi bir yapısal veya genetik anormallik artışı tespit edilmemiştir.

Kliniğimizde

Tarafmızdan tüp bebek tedavisi uygulanmaktadır. Yumurtalıkların uyarılması ve folikül takibi kliniğimizde yapılmaktadır. Gelişen yumurtalar daha sonra sedasyon ile toplandıktan sonra döllenmekte ve büyümeleri takip edilmektedir. Uygun zamanda rahim içine yerleştirilmektedir.

Ankara Jinekolog İletişim Bilgileri

Telefon:(312)285-85-88
Email: aydinkosus@gmail.com
Website: www.aydinkosus.com

Ankara Ticaret Merkezi,
Kızılırmak Mah,
1450 sok,
B Blok No:4,
Çukurambar/Çankaya,
ANKARA